Strona główna arrow Informacje o Instytucie arrow Historia
Historia Drukuj
  • Historia poznańskiej romanistyki jest ściśle związana z historią Uniwersytetu Poznańskiego od samego początku jego istnienia. Katedra Filologii Romańskiej powstała w 1919 roku jako jedna z trzynastu katedr Sekcji Humanistycznej Wydziału Filozoficznego. Kierował nią profesor Stanisław Wędkiewicz (1888-1963), historyk literatur romańskich, językoznawca i publicysta, uczony o rozległych horyzontach humanistycznych, jeden z pionierów naukowej stylistyki w Polsce. W 1920 roku Katedrę Historii Literatury Francuskiej objął dr Bolesław Orłowski (1887-1921), romanista wykształcony na Uniwersytetach Jagiellońskim i Jana Kazimierza oraz na Sorbonie. Po jego tragicznej śmierci w 1921 roku, Katedrę Historii Literatury objął delegowany przez rząd francuski Jacques Langlade. Od 1921 roku, po odejściu profesora Stanisława Wędkiewicza do Krakowa, Seminarium Romanistycznym kierował Józef Morawski (1888-1939), wybitny mediewista i filolog romański, jeden z prekursorów studiów iberystycznych w Polsce, związany z poznańską romanistyką aż do wybuchu II wojny światowej, najpierw jako docent, zastępca profesora, profesor nadzwyczajny i zwyczajny, a w latach 1937/38 również dziekan Wydziału Humanistycznego.

    W 1925 roku, po podziale Wydziału Filozoficznego, na Wydziale Humanistycznym powołano dwadzieścia trzy katedry zwyczajne i pięć katedr nadzwyczajnych, a pośród nich katedrę zwyczajną Filologii Romańskiej, kierowaną przez profesora nadzwyczajnego Józefa Morawskiego oraz katedrę nadzwyczajną Literatury Francuskiej pod kierunkiem profesora kontraktowego Jacquesa Langlade’a. W 1934 roku profesor Langlade przyjął stanowisko zastępcy dyrektora Instytutu Francuskiego w Warszawie i opuścił Poznań, zostawiając kierowaną przez siebie katedrę, która pozostała nieobsadzona aż do wybuchu II wojny światowej. Obok profesora Jacques’a Langlade’a, z Seminarium Romanistycznym związani byli: André Mathieu, dyrektor kursów języka francuskiego w Poznaniu, który prowadził wykłady z kultury Francji, będąc jednocześnie lektorem języka hiszpańskiego, Roger de Brugière, lektor języka francuskiego, odpowiedzialny za kursy języka francuskiego na różnych poziomach, oraz Antonio Stefanini, lektor języka włoskiego. Dopiero w latach bezpośrednio poprzedzających wybuch II wojny światowej, została zatrudniona doktor Wanda Brzeska jako asystentka prof. Morawskiego. Ważnym wydarzeniem dla Uniwersytetu  i poznańskiej romanistyki było przyznanie doktoratu honoris causa Edwardowi Porębowiczowi, wybitnemu literaturoznawcy i tłumaczowi literatur romańskich.

    Wybuch II wojny światowej był dla romanistyki poznańskiej tragiczny. W Warszawie, 25 września 1939 roku podczas jednego z najcięższych bombardowań stolicy ginie profesor Morawski a także jego asystentka Wanda Brzeska.

    Po zakończeniu wojny Katedra Filologii Romańskiej wznowiła działalność i, dzięki współpracy wybitnych profesorów Zygmunta Czernego i Mieczysława Brahmera, zostały uruchomione studia romanistyczne. Reaktywowana w 1945 roku poznańska romanistyka prowadziła zajęcia dydaktyczne do 1952 roku. W latach 1952-1957 działalność Katedry została zawieszona, a personel zredukowany do jednej osoby: ówczesnego adiunkta Stanisława Gniadka (1909-1991) jako jej kuratora. W 1957 roku Katedra wznowiła działalność dydaktyczną, a jej kierownictwo zostało powierzone Stanisławowi Gniadkowi, z którego nazwiskiem wiąże się aktywność naukowa, dydaktyczna i organizatorska romanistyki poznańskiej w zakresie językoznawstwa romańskiego oraz metodyki nauczania języka francuskiego przez prawie trzydzieści lat. Działalność naukowa skupiła się wokół dwóch katedr: Katedry Literatur Romańskich, którą kierował profesor Kalikst Morawski (1907-1988), wybitny dantolog i petrarkista oraz Katedry Języków Romańskich, kierowanej przez profesora Gniadka, znakomitego znawcy języków romańskich. Z dniem 1 września 1969 roku dotychczasowe katedry romanistyczne zostały przekształcone w Instytut Filologii Romańskiej, na którego czele stanął profesor Gniadek. Od końca lat osiemdziesiątych  Instytut Filologii Romańskiej prowadzi studia na czterech specjalnościach: filologii hiszpańskiej, romańskiej, rumuńskiej i włoskiej. Obecnie jest jednym z najważniejszych ośrodków romanistycznych w Polsce prowadzącym badania naukowe i nauczanie w zakresie prawie wszystkich języków i literatur romańskich.